و حتى كمتر از يك رضعه نيز همين طور « 1 » ، و به مقدار كه تخصيص ثابت باشد قائل مىشويم ، مثل اينكه اجماع قائم است كه كمتر از ده رضعه ، محرِّم نيست . و در مورد شك ، به مطلق اخذ مىكنيم . روايت اول روايت بريد عجلى « 2 » ، از امام باقر ( عليه السلام ) : « قال سألت أبا جعفر ( عليه السلام ) عن قول رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) يحرم من الرضاع ما يحرم من النسب فسِّر لي ذلك فقال : كل امرأة ارضعت من لبن فحلها ولد امرأة اخرى من جارية او غلام فذلك الرضاع الذي قال رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) و كل امرأة ارضعت من لبن فحلين كانا لَها واحداً بعد واحد من جارية او غلام فان ذلك رضاع ليس بالرضاع الذي قال رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) : يحرم من الرضاع ما يحرم من النسب و انمّا هو نسب ناحية الصّهر رضاع و لا يحرِّم شيئاً و ليس هو سبب رضاع من ناحية لبن الفحولة فيحرم » . اين روايت شريفه - به خلاف آنچه آقاى خوئى قائلند كه مطلق است - اطلاقى ندارد ، بلكه در جهت تفسير آيه شريفه‌اى است كه مىفرمايد : « وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً » ؛ كه حضرت مىفرمايند نسب توسط پدر تنظيم مىشود و صهر ، توسط مادر كه بعد از اين مسائل از حضرت راجع به تفسير همين مطلب سؤال مىكند و آقا مىفرمايد : اگر زنى از شير دو شوهر ، شير بدهد ، اين شير ناشر حرمت نيست چرا كه نسب به وسيله پدر تشكيل مىشود و در اينجا فحل دو تا است ، پس در رضاع نيز وحدت فحل شرط است ، همچون نسب كه وحدت پدر شرط است . كما اينكه اگر مادر مرضعه دو تا شد و پدر واحد شد و هر كدام به قدر رضعات محرّمه شير دادند ، اين دو مرتضع با هم برادر رضاعى مىشوند . پس اين روايت در جهت توضيح اين نكته است و اصلًا در مقام بيان تعداد رضعات محرِّم

--> ( 1 ) - و عجيب قول امام بخارى در اينجاست كه قائل است ارتضاع از لبن حيوان واحد نيز و لو يك مرتبه ، موجب نشر حرمت مىشود و حتى قيد اختصاص از پستان را هم ندارد و لذا طبق فتواى امام اهل سنت ، دو نفرى كه از شير گاو و لو مقدارى با فنجان بنوشند ، نسبت به هم برادر و خواهر رضاعى مىشوند . ( 2 ) - وسائل كتاب النكاح ، باب 6 ، من ابواب الرضاع ، ج 1 ، آل البيت ، 20 / ص 388 . استاد نقل مىكنند كه در اول حديث چنين است : سألت . . . عن قول الله عزّ و جلّ وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً فالنسب يا أخا بني عجل ما كان بسبب الرجال و الصهر ما كان بسبب النساء قال فقلت له أ رأيت قول رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) . . .